پیامبر(ص) زمانی که همه انتظار داشتند انتقام بگیرد، بخشید/ جامعه با مهربانی به وحدت می رسد
26 بازدید
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : سایت شفقنا
تعداد شرکت کننده : 0

مظاهری سیف در گفت و گو با شفقنا: پیامبر(ص) زمانی که همه انتظار داشتند انتقام بگیرد، بخشید/ جامعه با مهربانی به وحدت می رسد

رییس موسسه علمی فرهنگی بهداشت معنوی در گفت و گو با خبرنگار شفقنا اظهار کرد: پیامبر زمانی که همه انتظار داشتند انتقام بگیرد، بخشید و مهربانی را به جای خشم و کینه جویی نمایان ساخت. در این شرایط معجزه مهربانی و شکوه بخشش، همه ارزش های موهومی را که بر اساس خشم و بداخلاقی و انتقام شکل گرفته بود، محو کرد.

متن گفت و گوی شفقنا با حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا مظاهری سیف را می خوانید:

* پیامبر در آغاز دوران نبوت خود با جامعه ای روبه رو بود که تعصبات قومی و قبیله ای رکن اصلی آن را شکل می داد. پیامبر چگونه به اصلاح جامعه عربستان پرداخت تا رسالت خود را انجام دهد؟

مظاهری سیف: پیامبر با مبنا قرار دادن اخلاق و ارزش های مشترک انسانی که برخاسته از فطرت است، اصلاحات اجتماعی خود را آغاز کرد و جامعه را از گسیختگی به انسجام رساندند. گسیختگی در نتیجه محوریت ارزش های قبیله ای و هوا پرستی پدید می آید و انسجام و وحدت محصول بازگشت به فطرت همسان انسانی است، که می تواند زیربنای درونی برای پذیرش اسلام و حقیقت توحید باشد.

فطرت و ارزش های اخلاقی و معنوی برخاسته از آن هم موجب نزدیکی و همدلی انسان ها با هم می شود و هم زمینه ی تقرب به خداوند است و این دو از یکدیگر جدا نیستند، کسی که با خدا انس و ارتباط نزدیکی دارد، با مردم نیز به سازگاری و همدلی می رسد و کسی که با مردم نمی سازد، از خدا هم دور است.

اخلاق اجتماعی و شکوفایی معنوی و دین داری هم افزایی دارد و اثر متقابل روی هم می گذارند. پیامبر با کمک معنویت و دین، دامنه اصلاحات اجتماعی و ایجاد انسجام در میان قبایل پراکنده را گستراند و از سوی دیگر با ایجاد همدلی و دوستی میان مردم، بستر مناسبی برای توسعه ی دین داری و شکوفایی معنوی فراهم کرد.

*موانع و مشکلات پیامبر در دعوت مردم به اسلام و اصلاح جامعه چه بود؟

مظاهری سیف: پیامبر برای انجام این کار با موانع بسیاری روبه رو بود ولی بیش از همه متعصبانی بودند که ارزش های قبیله ای و خرافات جاهلی به منافع اقتصادی و اجتماعی آنها گره خورده بود و موقعیت خود را در گرو قبیله گرایی و رواج خرافات می دیدند. آنها حاضر نبودند به هیچ قیمت به پیامبر کمک کنند، سخن او را بشنوند یا حتی در مقابل او سکوت کنند و آرام بنشینند. خیلی از موانع دیگر هم کار آنها بود. مانع تراشی می کردند، تا کار اصلاح جامعه پیش نرود. جامعه ای که صالح و سالم باشد، تسلط و حکومت افراد صالح را می پذیرد و دیگر افراد شرور و ناسالم نمی توانند در آن جامعه موقعیت و نفوذی داشته باشند.

* چرا پیامبر در بدو ورود به مکه شعار "الیوم یوم الملحمه" را به شعار "الیوم یوم المرحمه" تغییر داد در حالی که مشرکان مکه همواره به دنبال آزار و اذیت پیامبر و یارانش بودند و سخت ترین روزها را برای پیامبر رقم زده بودند؟

مظاهری سیف: در یک مبارزه مهمتر از جبهه روبرو، جبهه خودی است. اگر جبهه خودی درست باشد و خوب عمل کنند، حتی اگر در مرحله ای هم شکست بخورد، قابل جبران است. پیامبر بیش از آنکه به کفار مکه توجه داشته باشد به یاران خودشان توجه داشتند و می خواستند الگوی درست اخلاق را در شرایط قدرتمندی و دست یابی به فتح و پیروزی نشان دهند.

اگر پیامبر دست به کشتار و انتقام می زدند، باز هم آتش کینه جویی و انتقال از سوی مقابل برافروخته می شد. البته جبهه مقابل به حدی رذل بود که با این بزرگواری پیامبر نیز درس نگرفت و در سال های بعد از فرزندان پیامبر انتقام جویی کردند اما هدف اصلی پیامبر کسانی بودند که می خواهند نیکی و اخلاق را ببینند و بیاموزند. پیامبر کار خودش را انجام داد و اثر سازنده خود را در جامعه گذاشت به طوری که تا قیامت هم این الگو برجسته و چشم گیر خواهد بود.

* پیامبر افرادی را بخشید که باعث کشته و شکنجه شدن بسیاری از یاران او شده بودند. این بخشش پیامبر چه تاثیری در رشد و آگاهی جامعه آن زمان داشت؟

مظاهری سیف: این عملکرد پیامبر ارزش آفرینی کرد و تغییرات فرهنگی به ظاهری نشدنی را تحقق بخشید. اینکه بخشش به جای انتقام نماد بزرگواری و قدرت شود، تغییر ساده ای نبود. پیامبر هر چقدر موعظه می کرد، نمی توانست این اثر را داشته باشد، که پس از ورود به مکه کسانی که موجب بیماری و مرگ همسر او خدیجه شده بودند، بسیاری از دوستانش را کشته بودند، او را آواره کرده بودند، همه را بخشید و در زیر پرچم توحید جای داد. این یک اقدام اصلاحی بود که در دگرگونی ارزش ها نقش مؤثری داشت.

وقتی از دل یک فاجعه بزرگ و تراژدی دردناک، نیکوکاری و خوش رفتاری بیرون می آید، این یک معجزه است و معجزه همیشه به یادماندنی و تأثیر گذار خواهد بود. پیامبر زمانی که همه انتظار داشتند انتقام بگیرد، بخشید و مهربانی را به جای خشم و کینه جویی نمایان ساخت. در این شرایط معجزه مهربانی و شکوه بخشش، همه ارزش های موهومی را که بر اساس خشم و بداخلاقی و انتقام شکل گرفته بود، محو کرد.

* این رفتار پیامبر در آن مقطع را چگونه می توان تبدیل به یک رفتار عادی کرد و در زندگی روزمره خود از آن بهره برد؟

مظاهری سیف: این رفتار عادی نبود و عادی نمی شود اما مهم این است که معجزات اخلاقی خیلی جذاب هستند و با تکیه بر همین جذابیت است که دیگران هم می توانند به سوی آن جذب شوند و آن را تکرار کنند. البته من این را معجزه اخلاقی نامیدم زیرا تنها با تکیه به لطف و رحمت الهی می توان چنین کاری کرد. خداوند در مورد پیامبر هم فرمود: « فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ کنْتَ فَظًّا غَلیظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِک» پس به رحمت خداست که با آنها مهربانی و اگر سخت دل بودی از دور تو پراکنده می شدند. ما نیز با الگوگیری از پیامبر می توانیم به رحمت و عشق بیکران الهی بیندیشیم و آن را از خدا بخواهیم تا در قلب مان مهربانی  و بخشش و کرامت را جریان بخشد و آنگاه شاهکارهای اخلاقی در زندگی ما نیز اتفاق بیفتد.

* ویژگی های فردی پیامبر و نوع رفتار او چه تاثیری در وحدت مسلمانان و انسجام اجتماعی جامعه داشت؟

مظاهری سیف: این خیلی مهم است که ما اساس اخلاق و رفتار را بر چه ارزشی استوار می دانیم. اگر اساس و پایه، مهربانی و دوستی باشد، یک شالوده خواهیم داشت که وحدت بخش است اما اگر اساس و ارزش بنیادین را بر نفسانیت و خودپرستی گذاشتیم شالوده ای استوار می شود که تفرقه افکن و شکاف انگیز است. پیامبر اکرم ارزش اساسی شخصیت خود را با تکیه بر روح توحید و عبودیت بر مهربانی و رحمت قرار داده بود. همانطور که رحمت خدا بر غضبش پیشی گرفته است. پیامبر هم چنین بود و اصل اولی در اخلاق و رفتار و زندگی او مهربانی بود و در صورت لزوم خشمگین می شد. اگر ما هم این ساختار را در ارزش های خود بپذیریم به تدریج شبیه پیامبر می شویم و در غیر این صورت بیشتر خشم و انتقام از درون ما شعله می کشد و در صورت لزوم مهربانی می کنیم و این طور از لذت مهربانی و بخشش و آرامشی که از این ویژگی های الهی درون را آراسته و روشن می سازد، محروم می شویم.

آدرس اینترنتی